YÜZYILLARIN OSMANLI PADİŞAHI

EKREM DUMANLI Bir kez daha Alevilik

Önceki gün Alevilik başlığıyla ile kaleme aldığım yazıya ilginç tepkiler aldım. Büyük bir çoğunluk kendini Alevi olarak tanıtıyor ve düşüncelerime destek veriyordu.

Onlara göre de Aleviliği suiistimal etmek isteyen, AB fonlarından yararlanmak için Aleviliği azınlık statüsüne sokmaya çalışan, Marksist düşüncelerine Aleviliği feda eden gruplar vardı. Hak verdikleri bir diğer konu da şuydu: Alevilerin haklı ve demokratik taleplerine devlet olumlu yaklaşmalı, başta cemevi olmak üzere birtakım isteklerine doğru karşılık vermeliydi. İşin doğrusu, küçük bir zümreden azar işitmedim de değil. Hırçın mesajların özünde ayrılıkçı önyargılar vardı.

Tam da bu noktada TESEV raporu yayınlandı. Hemen her gazetede genişçe yer alan araştırmanın manşetlere yansıyan yönü din-toplum ilişkisi üzerineydi. Sonuçlara göre toplumda "dincilik azalıyor, dindarlar artıyordu". Bunu "İrtica tehlikesi yok, dindarlık artıyor", "Dindar çoğaldı, örtünen azaldı", "İslamcıyım; ama din devleti istemiyorum" gibi başlıklarla değerlendirdi gazeteler. Aslında bu sonuçlar hiç de şaşırtıcı sayılmazdı; çünkü dünya çapında yaşanan bir sürecin tabii bir yansımasıyla karşı karşıyayız. Sadece Türkiye değil; dünya dindarlaşıyor; dindarlaşırken de "aşırı dincilik" sayılabilecek bir çizgiye taşmamaya özen gösteriyordu. Dünya çapındaki gazete ve dergilerin son bir ayda yayınlanan en sıcak makaleleri bu konuyla ilgili.

TESEV raporunun alt açılımlarında ilginç sonuçlar bulmak mümkün. Aleviler ile ilgili ortaya çıkan manzaraya kısaca değinmekte fayda var sanırım. "Kendinizi önce Türk olarak mı, Müslüman olarak mı; TC vatandaşı olarak mı; ya da Kürt ya da Alevi olarak mı tanımlarsınız?" sorusuna Alevilerin verdiği cevabı önemli bir not olarak kaydediyorum. "Öncelikle kendimi Alevi olarak tanımlarım" diyenlerin yüzdesi 1,1, "Türk" diye cevaplayanlar 19,4, Müslüman şeklinde tanımlayanlar 44,6, TC vatandaşı diyenler 29,9. Alevilerin Müslüman, TC vatandaşı, Türk kimliğinin ezici bir hakimiyeti var. "Önce Alevi'yim" diyen kitlenin yüzde 57'si DEHAP'a oy verdiğini söylüyor… "Kökten dinciliğin yükseldiği söyleniyor, bu görüşe katılıyor musunuz?" şeklindeki soruya Alevilerin yüzde 49'u hayır derken 47'si evet diyor, ki bu olumsuz kanaat genel ortalamanın üstündedir. Bu noktada ilginç bir detay daha var: "Laiklik tehdit altında mıdır!" şeklindeki soruya Alevilerin yüzde 62'si hayır cevabını veriyor. Demek ki köktendincilik sayılan aşırı temayüller karşısında endişeli olan Aleviler laikliğin tehdit altında olmadığına inanıyor.

Aleviler ile ilgili kısımda göze çarpan genel fotoğraf şu: Alevilerin hemen her konuda ortaya koyduğu tavır, genel Türk halkının yaklaşımıyla büyük bir paralellik arz ediyor. Endişesi, umudu, sıkıntısı, sevinci aynı. Daha açık, hatta TESEV çalışmasını da aşarak konuşmak gerekirse Alevilik önemli bir Türkiye gerçeğidir. Bu gerçeği kötü emellerine alet etmek isteyenler çıktı çıkıyor. Sevgi, hoşgörü, barış gibi en temel inanç özelliğine rağmen bu kitleyi ayrılık-gayrılık hesaplarına kurban etmek isteyenler oldu. Alevileri oy deposu gibi görenler bunun pazarlığını yapmaya da yeltendi. Bu vatandaşlarımızın akıl ve iradelerini kendi ceplerinde sananlar hep yanıldı. "Ali'siz Alevilik" adı altında dinsizliklerini gizlemeye çalışanlar da yanılıyor, güvenlik güçleriyle çatışarak ölen gençleri her defasında cemevine getirerek şov yapmayı ve Alevileri teröristmiş gibi göstermeye çalışan örgütler de yanılıyor.

TESEV sonuçları bir kere daha ispat etti ki Aleviler sağduyudan, aklıselimden, hayatı dostça, kardeşçe paylaşmaktan yana. Hükümetin de bu manzarayı doğru okuması, Alevileri bağrına basması, onların makul taleplerini en güzel şekilde karşılaması; böylece ayrılıkçı güçlerin yağlı ellerini ovuşturarak aradığı fırsatları onlara tanımaması gerekiyor. Bir meseleyi ille de kördüğüm olunca mı düşünmek gerekiyor?